Balon var dendi konut krizi çıktı

Konut ve kira fiyatlarındaki artış hakkında fikirlerini söyleyen Nef Yönetim Kurulu Başkanı Erden Timur, yıllarca konutta balon var diyenlerin şu anda satın alacak ev ve kiralayacak konut bulamayan milyonlarca insanın günahına girdiğini söyledi. Yaşananın tam olarak ‘konut krizi’ olarak tanımlayan Timur, “Biz sektör olarak sürekli aksini söyledik, doğrusunu söyledik. Fakat kimseyi ikna edemedik. 7 yıl boyunca balon var dendi ama tam tersine konut fiyatları artmaya devam etti. Ardından arz sorunu ortaya çıktı. Balon tartışmaları nedeniyle bankalar sektöre negatif baktı. Finansman azalınca konut üretilemedi. Alınan ruhsat sayıları 5’te 1’lere düştü. Bardak üretimini 5’te 1 azaltsanız bardak bulamayız. İşte şimdi de konut bulunamıyor. Bakın her sene 700 ila 800 bin arasında konut gerekiyor Türkiye’ye. Biz anlatmaya çalıştık. Biz insanın barınma temel ihtiyacını karşılıyoruz başka da bir iş yapmıyoruz. Barınma sorununun hiçbir şekilde ikamesi yok. Yani bugün araba bulamazsanız, toplu taşıma kullanabiliyoruz. Ama ev bulamazsak çadırda yaşayamayız. Hiçbir devlet de buna izin vermez. Çünkü bu durum bir iç güvenlik sorununa dönüşür. Bir ikametgahınızın olması lazım” dedi.

Konut geliştirirken arsa maliyetleri çok yüksek olduğunu kaydeden Timur, konut krizine çözümün devletin elinde olduğunu da belirterek “Konut maliyetlerinin yüzde 76’sı arsa ve vergiye gidiyor, kalanıyla da inşaatı finanse edeceksiniz. Hazine arazileri kullanılırsa ve vergi alınmaz ise eksiltme ile 900 bin liraya konut mal edilebilir. Bazı şartlar da konularak faizsiz kredi de verilerek konut krizi çözülebilir. 15 milyon konut üretilir. Sorun çözülür” diye konuştu.

Türk gayrimenkul sektörünün hala uluslararası markası olmadığını söyleyen Timur Nef ile ilgili şunları kaydetti: “Bizim en baştan beri hedefimiz sektörün uluslararası markası olmak. Bu işi fabrikasyon üretime dönüştürmek ve gidip yerinde monte etmek istiyoruz. Bizim sistemi kaydırmak istediğimiz nokta bu. Sadece İstanbul’da proje geliştiriyorsanız bu işi teknolojik üretime taşımanıza gerek yok. Ama küresel bir marka olmak istiyorsanız iş başka… Biz Nef olarak, kurulduğumuz günden bu yana vizyonumuz olan işimizi uluslararası tarafa taşıma hedefi kapsamında yeniden yapılanma ve ülkelere sistemimizi götürme hedefiyle hareket ediyoruz.”

Halka arz için Londra ya da New York’ta Türk şirketi olarak dünya arenasında boy göstermek gibi bir hedefleri olduğunu kaydeden Timur, .”Yurtdışı projelerde belirli bir bilanço büyüklüğüne ulaşmak lazım. Bir gayrimenkul ve teknoloji şirketi olarak bizim hayalimiz bu şekilde halka açılmak… Özetle 3 sene sonra endüstri ve teknoloji anlamında yeni yatırımlarla halka arz planımız var” dedi.

Nef’in geliştirdiği Nef Arsa’ya odaklandıklarını dile getiren Timur “Bizim asıl işimiz her zaman konut olacak… Fakat Nef Arsa’da da büyümeye devam edeceğiz. 2021 yılında Nef’in 3.5 milyar liralık cirosunun yüzde 25’i Nef Arsa’dan geliyor. Toplam ciroda 2022’deki payının daha fazla olmasını bekliyoruz. Şimdiye kadar çoğunluğu Marmara, Ege ve bir kısmı da İç Anadolu Bölgesi olmak üzere toplamda 27 milyon metrekareye yakın imarlı arsalar geliştirdik. Bu yıl Marmara ve Ege Bölgesi şehirleri ile Ankara gibi büyük şehirlerde olmak üzere en az 4 yeni arsa projesini daha devreye alacağız. Nef Arsa ile sadece bu sene 3,4 milyar liralık yeni yatırım planlıyoruz” diye konuştu.

Nef Arsa’ya ilişkin açıklamalarında Timur, şunları kaydetti: “Biz bundan 6-7 yıl önce bir yer için çalışma yapmıştık. O zaman ev mi daha karlı arsa mı diye sorduk. Yüzde 90’dan daha fazla bir oran arsa daha karlı dedi. Düşünün 100-200 bin TL’ye arsa alıyorsun. Taksitle alıyorsun, ama insanlar arsa alamıyor. Çünkü kurumsal olarak arsa satan yok. Nef olarak arsayı alıyoruz. Parselizasyonunu yapıyoruz, yolunu, altyapısını, elektrik ve suyunu yapmayı taahhüt ediyoruz. Projelerin büyüklüğüne göre İçine Nef projeleri de yapabiliyoruz. İçindeki Nef projelerinden belki zarar edilecek ama arsanın total değerini artırdığı için daha karlı olacak. Sözün özü aldığımız yerlere değer katarak, tüm paydaşların kazanmasını sağlıyoruz. İnsanlar arsayı alınca 5-10 yıl değer kazansın veya çocuklarına kalsın, çocukların geleceği için güvenli bir yatırım olsun diyerek arsa alıyor. O süre boyunca boş kalıyor, hiçbir şey yapmıyor. Biz de insanların yatırım için aldığı bu yeri, yatırım süresi boyunca çiftlik gibi kullanabilmesini sağlayan ve Nef’in patentli inovasyonu olan fold home kapsamında değerlendirmelerini sağlıyoruz. Arsanın üstüne çiftlikler yapıyoruz. İster çiftliği ile ister üzerindeki tiny house’uyla sosyal alanları tasarlanmış arsa teslim ediyoruz. Kimi arsalarda içine üniversite koyuyoruz. Arsaların değerinin artması için üzerine bir çok yatırım yapıyoruz. Bazı arsaların üzerine üniversite bazılarına ise farklı kurumlar getiriyoruz.”

Nef’in denetim ve değerlemeleri küresel kuruluşlara yaptırdığının altını çizen anlatan Timur, “2021 yılında Nef’in toplam varlıklarında yani aktif büyüklüğünde yüzde 80 artış gerçekleşti. Şirketin aktifleri 6 milyar TL’den 11 Milyar TL’ye yükseldi. Artışın temel kaynağını kabaca, yatırım amaçlı yeni gayrimenkullerin kazandırılması ve gayrimenkullerin değerlerindeki artışlar olarak özetleyebiliriz. Bu değerlemeler TSKB tarafından yapıldı ve bağımsız denetim sırasında PwC tarafından denetlenerek mali tablolara dahil edildi. Şirketin özkaynaklarıysa 3.5 milyar TL’ye yükseldi. Bu süreçte 560 milyon TL sermaye artırımı gerçekleştirdik. Şimdi aktifi daha da büyütecek. Nef’in aktif büyüklüğü 11 milyar TL, Petrol Ofisi’nin aktif büyüklüğü 12 milyar TL, OPET’in aktifi 8 milyar TL civarlarında… Özkaynağa bakacak olursak, Nef’in özkaynağı 3.5 milyar TL, Türkiye’nin bir başka dev şirketlerinden Petrol Ofisi’nin ise öz kaynağı ise 2.8 milyar TL… Bu arada şunun altını çizmeden geçemeyeceğim, finansal yükümlülüğün aktife oranında Türkiye’deki en iyi şirketlerden biriyiz” dedi.